Ta strona korzysta z plików cookie. · Czym są pliki cookie? Akceptuję

Informacje dotyczące nietrzymania moczu

Pojęcie nietrzymania dotyczy zarówno nietrzymania moczu, jak i stolca. Przyczyny nietrzymania moczu mogą być różne w zależności od tego, czy osoba cierpiąca na to schorzenie jest mężczyzną, kobietą, osobą starszą czy dzieckiem.

Czym jest nietrzymanie moczu?

Nietrzymanie moczu polega na mimowolnym oddawaniu moczu. Częstość mimowolnego wycieku moczu jest różna u różnych osób z jego nietrzymaniem. W każdej sytuacji nietrzymanie moczu może być dalej diagnozowane w oparciu o odpowiednie czynniki, takie jak rodzaj nietrzymania moczu, częstość jego oddawania i stopień zaawansowania. Nietrzymanie kału, znane również jako nietrzymanie stolca, to mimowolne oddawanie stałego lub ciekłego stolca.

Różne rodzaje nietrzymania moczu

Wysiłkowe nietrzymanie moczu to mimowolne oddawanie moczu z powodu zwiększonego ciśnienia śródbrzusznego. Nacisk może wynikać z wysiłku fizycznego lub kaszlu, kichania lub śmiechu. Wysiłkowe nietrzymanie moczu zwykle polega na oddawaniu niewielkich ilości moczu, ale zależy od tego, jak pełny jest pęcherz i jak duże występuje ciśnienie śródbrzuszne.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest generalnie powiązane z osłabieniem mięśni dna miednicy. Oznacza to, że ważne wsparcie wokół cewki moczowej i pęcherza nie funkcjonuje tak jak powinno, co prowadzi do oddawania moczu, gdy występuje zwiększone ciśnienie śródbrzuszne.

Jest to powszechnie występujący rodzaj nietrzymania moczu u kobiet. Istnieje kilka jego przyczyn. Kobiety mają krótszą cewkę moczową i słabsze mięśnie dna miednicy niż mężczyźni. Ciąże i przebyte porody również wpływają na wytrzymałość tych mięśni. Struktura podtrzymująca cewkę moczową: mięśnie i tkanka łączna, wiotczeją wraz z wiekiem, co prowadzi do osłabienia pęcherza.

Są to czynniki, które mogą pogorszyć stan ze względu na fakt, że powodują zwiększone ciśnienie śródbrzuszne. Zaparcia, otyłość i przewlekły kaszel w przebiegu astmy lub POChP (przewlekłej obturacyjnej choroby płuc) są innymi przykładami czynników, które powodują tego rodzaju ciśnienie śródbrzuszne.

U mężczyzn przyczyną wysiłkowego nietrzymania moczu może być chirurgia gruczołu krokowego. Ćwiczenie mięśni dna miednicy może zapobiec, a często nawet leczyć wysiłkowe nietrzymanie moczu.

Naglące nietrzymanie moczu

Naglące nietrzymanie moczu polega na mimowolnym oddawaniu moczu, któremu towarzyszy trudna do opanowania pilna potrzeba oddania moczu. Potrzeba ta może być bardzo gwałtowna. Naglące nietrzymanie moczu występuje w różnych postaciach i ma różne natężenie. Na przykład może powodować częste popuszczanie lub całkowite opróżnienie pęcherza.

Może się okazać, że częstość oddawania moczu jest wyższa niż typowa od 4 do 8 razy dziennie. Może również występować raz lub więcej razy w ciągu nocy, co znane jest jako moczenie nocne. W niektórych przypadkach trening pęcherza może pomóc rzadziej oddawać mocz. Trening pęcherza może również pomóc zapobiegać moczeniu nocnemu.

Naglące nietrzymanie moczu może być spowodowane różnymi czynnikami. Występuje, gdy na przykład istnieje zwężenie ujścia pęcherza spowodowane przez powiększony gruczoł krokowy lub zaparcie. Innymi czynnikami mogą być zapalenie układu moczowego lub wypicie zbyt dużej ilości wody. Ważne jest, aby prawidłowo zdiagnozować przyczyny, bez względu na rodzaj nietrzymania moczu, i wdrożyć prawidłowe leczenie.

Mieszane nietrzymanie moczu

Mieszane nietrzymanie moczu jest kombinacją wysiłkowego i naglącego nietrzymania moczu. Wykazuje objawy nietrzymania wynikające zarówno z pilności, jak i wysiłku związanego na przykład z kichaniem i kaszlem.

Nietrzymanie moczu z przepełnienia

Nietrzymanie moczu z przepełnienia występuje, gdy pęcherz nie opróżnia się całkowicie i stopniowo napełnia się zalegającym moczem. To zdarza się najczęściej przy przerośniętym gruczole krokowym, który powoduje zwężenie ujścia pęcherza. Zaparcie powoduje, że pęcherz nie opróżnia się całkowicie i jest w nim zatrzymywany mocz. Pęcherz staje się bardzo rozciągnięty przez mocz, a mechanizm zamykający ujście nie wytrzymuje powstałego ciśnienia, co powoduje wyciekanie moczu.

Osłabione lub przeciążone mięśnie pęcherza moczowego, który jest niezdolny do skurczenia się, są inną powszechnie występującą przyczyną. To z kolei może być wywołane przez takie czynniki jak cukrzycowa neuropatia czuciowa, przepuklina dysku lub zwężenie kanału kręgowego.

Typowe objawy nietrzymania moczu z przepełnienia to popuszczanie, nadreaktywność pęcherza moczowego i jego mała elastyczność. Ból nie zawsze występuje, ale ilość zatrzymywanego moczu powinna być znacznie większa niż zwykła pojemność pęcherza, która wynosi 300–600 ml.

Czynniki ryzyka obejmują niektóre rodzaje leków, łagodny rozrost gruczołu krokowego, wypadanie narządów i uszkodzenie nerwów.

Neurologiczne zaburzenia pracy pęcherza

Niektóre mięśnie i nerwy mogą wpływać na nietrzymanie moczu i nie dopuszczać do skutecznej kontroli opróżniania pęcherza. Uszkodzenia mózgu, rdzenia kręgowego lub nerwów na skutek urazu lub choroby mogą wpływać na komunikację między mózgiem i pęcherzem. Powoduje to niezdolność do kontrolowania pęcherza i w konsekwencji całkowitego jego opróżnienia. Nietrzymanie moczu może pojawić się w związku z takimi chorobami jak udar, demencja, stwardnienie rozsiane czy choroba Parkinsona.

Kropelkowe nietrzymanie moczu po mikcji

Kropelkowe nietrzymanie moczu po mikcji jest mimowolnym, natychmiastowym, kolejnym oddawaniem moczu zaraz po jego oddaniu, zwykle po wyjściu z toalety u mężczyzn lub po wstaniu z toalety u kobiet. Dzieje się tak, jeśli po oddaniu moczu nadal jest on obecny w cewce moczowej. Problem ten jest powszechniejszy u mężczyzn, lecz może również występować u kobiet, które mają osłabione mięśnie cewki moczowej.

Funkcjonalne nietrzymanie moczu

Jest to niezdolność do dotarcia do toalety na czas spowodowana na przykład ograniczeniem mobilności, barierami środowiskowymi, zaburzeniami poznawczymi itp. Czynnikami, które mogą utrudnić dotarcie do toalety na czas, mogą być: zmniejszona mobilność, zaburzenia widzenia, brak rozumienia, jak dostać się do toalety, czy też niemożność zdjęcia ubrania wystarczająco szybko przed oddaniem moczu. Ważne jest, aby zastosować indywidualne i kompleksowe podejście do rozwiązań dotyczących nietrzymania moczu. Oznacza to uwzględnienie wszelkich czynników przyczyniających się do nietrzymania moczu bez względu na to, czy są one bezpośrednio związane z osobą czy z jej otoczeniem.