Jak leczyć odleżyny?

W leczeniu odleżyn szczególną rolę odgrywa profilaktyka. Jeżeli opiekujemy się osobą leżącą lub częściowo pozbawioną sprawności ruchowej, należy już od początku podejmować działania, które pomogą w zapobieganiu odleżynom. Warto pamiętać, że zaniedbanie profilaktyki przeciwodleżynowej i rozwój tego typu dolegliwości może doprowadzić do dramatycznego pogorszenia stanu całego organizmu, a w dalszej perspektywie nawet do zgonu.

Powstawanie i klasyfikacja odleżyn

Odleżyny to stopniowo postępujące uszkodzenie skóry, mięśni, a nawet kości, spowodowane długotrwałym uciskiem, na jaki narażone są osoby pozostające na stałe w pozycji leżącej lub siedzącej. Najczęściej mamy do czynienia z odleżynami na plecach (zwłaszcza na łopatkach i w okolicach kości krzyżowej), a także z tyłu głowy i za uszami, na piętach, kostkach i łokciach, niekiedy również po wewnętrznej i zewnętrznej stronie kolan i w okolicy stawu biodrowego. Proces powstawania odleżyn zaczyna się od niewielkiego bólu, obrzęku i zaczerwienienia. Następnie skóra ulega coraz większemu zniszczeniu, odsłaniając kolejne warstwy, aż do zniszczenia kości, które stwarza duże ryzyko zakażenia szpiku kostnego.

Profilaktyka przeciwodleżynowa

Fundamentem wszystkich działań profilaktycznych są częste zmiany pozycji chorego oraz odpowiednia higiena. W aptekach znajdziemy preparaty na odleżyny, np. spraye i pianki antybakteryjne, maści, balsamy i żele zapobiegające rozwojowi ran i powstawaniu owrzodzenia. Pomocny będzie również materac przeciwodleżynowy (możemy postarać się o refundację z NFZ na tego typu sprzęt). W miarę możliwości warto też uskuteczniać codzienną gimnastykę, chociażby ćwiczenia bierne, wykonywane przez opiekuna czy fizjoterapeutę.

Leczenie i pielęgnacja odleżyn

Jeżeli odleżyny przybierają już bardziej zaawansowaną postać, nie możemy zapominać o specjalistycznych opatrunkach (np. Granuflex czy Aquacel). Ran nie należy wysuszać, tylko zapewnić im odpowiedni poziom wilgoci, ponieważ wówczas skóra szybciej się regeneruje, a co za tym idzie – odleżyny sprawniej się goją. Ranę trzeba systematycznie oczyszczać, rozmiękczając martwicę na jej dnie – do przemywania możemy używać soli fizjologicznej. Przed założeniem opatrunku zabezpieczamy również brzegi odleżyn, smarując je maścią lub kremem (Sudocrem, maść z nagietka, maść cynkowa). Duże znaczenie w leczeniu odleżyn ma także odpowiednia dieta, wzmacniająca organizm od wewnątrz i ułatwiająca jego regenerację: zapewnijmy choremu właściwą dawkę witamin, białka i soli mineralnych.